Burnout is een psychologische term voor het gevoel opgebrand te zijn, geen energie of motivatie meer te kunnen vinden voor de bezigheden thuis of op het werk.

Wat is een burn-out? (bron: thuisarts.nl)

Soms is het leven ineens veel zwaarder: er zijn problemen, er is iets naars gebeurd, of u krijgt minder steun uit uw omgeving. Als dit allemaal bij elkaar meer van u vraagt dan u aankunt, raakt u overbelast.
U verliest het overzicht en raakt de grip op de situatie kwijt. U krijgt klachten waardoor u niet uw dagelijkse bezigheden niet meer goed kunt doen. We noemen dit overspanning.
Bestaan de klachten langer dan een half jaar? En bent u vooral moe en uitgeput? Dan noemen we het een burn-out. Er is een disbalans tussen belasting en belastbaarheid.

Wat zijn de klachten van een burn-out?

Bij een burn-out heeft u al een half jaar last van deze drie dingen:

1) U heeft 3 of meer spanningsklachten zoals:

  • vooral lichamelijke moeheid: een uitgeput gevoel
  • geestelijke moeheid: moeite uw aandacht erbij te houden (concentreren) en/of dingen te onthouden (geheugen)
  • onrustig slapen
  • prikkelbaar zijn (snel boos of geïrriteerd)
  • niet tegen drukte of lawaai kunnen
  • gemakkelijk huilen
  • piekeren
  • een gejaagd gevoel

2) U heeft het gevoel dat u de vele problemen in uw leven niet meer aankunt. U voelt zich machteloos, alsof u geen grip meer heeft op uw situatie. Alsof u de controle over uw leven verliest.

3) Het lukt u niet meer om uw gewone dagelijkse bezigheden goed te blijven doen. Bijvoorbeeld op uw werk, thuis, in uw contacten of in het verkeer.

Andere klachten?

Iemand met een burn-out kán als reactie daarop, soms ook lichamelijke klachten krijgen, zoals:

  • hoofdpijn
  • duizeligheid
  • pijn op de borst
  • hartkloppingen
  • maagklachten of buikpijn
  • hyperventilatie
  • nek-schouderklachten
  • slaapproblemen

Oorzaken

Hoe ontstaat een burn-out?

U krijgt een burn-out doordat u lange tijd te veel spanning (stress) heeft gehad. Het lukte u niet om met die spanning om te gaan.
Spanning hoort bij het leven. Een beetje spanning is vaak prettig en maakt ons alert. Maar u kunt zich onprettig gaan voelen als er te veel spanning is en het te lang duurt, bijvoorbeeld:

  • u wilt te veel tegelijk
  • er wordt al lange tijd te veel van u gevraagd: u heeft bijvoorbeeld een te hoge werkdruk
  • uw omstandigheden zitten tegen: u heeft bijvoorbeeld geldschulden of relatieproblemen
  • u ervaart te weinig steun uit uw omgeving

Dat geeft extra spanning. Lukt het u niet om iets aan de situatie te veranderen, of om anders met de spanning om te gaan? Dan raakt u overspannen. U verliest het overzicht en raakt de grip op de situatie kwijt. Het lukt u dan niet meer om de gewone dingen te blijven doen, bijvoorbeeld op uw werk, thuis, of in het verkeer. Heeft u hier lange tijd last van? Dan kunt u uiteindelijk een burn-out krijgen.

Welke dingen kunnen extra spanning geven?

Soms kan iemand door één heftige gebeurtenis overspannen raken. Vaak zijn er verschillende dingen die samen te veel spanning geven, bijvoorbeeld:

  • gebeurtenissen
  • verplichtingen
  • problemen

Gebeurtenissen

Zowel ernstige als leuke gebeurtenissen kunnen extra spanning geven, bijvoorbeeld:

  • het ernstig ziek worden van een naaste
  • een verhuizing
  • een nieuwe baan
  • trouwen
  • het krijgen van een kind

Soms gebeurt er te veel in een korte tijd. Het kost inspanning en tijd om de gebeurtenissen te verwerken en u aan te passen aan de veranderingen. Als dat niet goed lukt, kunt u overspannen raken.

Verplichtingen

Dat zijn alle dingen die u moet of wilt blijven doen, zoals:

  • normale taken, zoals de zorg voor de kinderen, het huishouden en uw werk
  • andere activiteiten die u gepland heeft zoals hobby's of sporten, een cursus, een opleiding of een verbouwing
  • contacten met familie, vrienden of buren
  • zorgen voor een oudere of zieke persoon (mantelzorg)

Om al deze dingen te kunnen (blijven) doen, moet u zich inspannen en het overzicht bewaren. Als u te veel moet doen blijft er vaak te weinig tijd over om te ontspannen. U raakt vermoeid en uitgeput.

Problemen ontstaan als belangrijke dingen anders gaan dan u zou willen, bijvoorbeeld:

  • met uw baas of collega's, of met uw familie, partner of kinderen
  • met uzelf of met uw gezondheid
  • met werk, geld of wonen

Problemen kosten altijd extra inspanning, omdat u probeert ze op te lossen, te vermijden of ermee om te gaan. Wanneer u langdurig veel problemen heeft, en geen overzicht meer heeft over mogelijke oplossingen, dan raakt u overspannen en kunt u uiteindelijk een burn-out krijgen.

Risicogroepen

Wanneer loop ik extra risico op een burn-out?

Iedereen kan overspannen raken en een burn-out krijgen. De kans hier is groter:

  • als u in het verleden veel dingen heeft meegemaakt die spanning geven
  • als u al eens overspannen bent geweest
  • als u veel ziek bent geweest in het afgelopen jaar
  • als u niet weet hoe u dingen moet regelen en wie u daarbij kan helpen
  • als u weinig steun krijgt van uw omgeving
  • als u het aanpakken of oplossen van problemen uit de weg gaat, als u het steeds goed wilt doen en geen nee kunt zeggen

Onderzoek

Twijfelt u of u een burn-out heeft?

Uw huisarts kan in één of meer gesprekken herkennen of u een burn-out heeft. Ook informatie van uw partner of familie is hierbij nuttig. Soms geeft de huisarts u een vragenlijst. Dit helpt mee om vast te stellen of u een burn-out heeft.

Herstellen

Hoe herstel ik van een burn-out?

Probeer uw dagelijkse activiteiten zo mogelijk te blijven doen, of rustig op te pakken. Door ontspannen in te spannen herstelt u het beste. Doseer activiteiten, wissel af met ontspanning.

Het herstel van een burn-out verloopt in 3 fasen

Fase 1. Begrijpen en accepteren:

Pas als u begrijpt en accepteert dat u een burn-out heeft, kunt u ontspannen.
Kijk welke activiteiten u kunt blijven doen. En welke activiteiten u beter tijdelijk kunt stoppen. Het kan zijn dat u (gedeeltelijk) kunt blijven werken. Maar soms kan een korte periode van rust nodig zijn, waarin u even helemaal niet werkt.

Fase 2. Problemen op een rij zetten en oplossingen bedenken:

Bedenk welke problemen bij u extra spanning geven. Hoe gaat u met die spanning om? Daarna gaat u oplossingen bedenken voor deze problemen. Bedenk hoe u voortaan anders met deze problemen om kunt gaan. Als u het moeilijk vindt om hier inzicht in te krijgen kan uw (Gestalt – of oefentherapeut) u helpen hier inzicht in te krijgen.

Fase 3. Oplossingen uitvoeren:

In de derde fase gaat u de bedachte oplossingen uitvoeren. U probeert problemen op te lossen. En op een andere manier met spanningen om te gaan.
U kunt steeds meer activiteiten oppakken. U krijgt weer grip op uw leven.

Lees meer over hoe u kunt herstellen bij ‘Hoe herstel ik van een burn-out’.

Behandeling

De begeleiding en behandeling bij een burn-out

Meestal komt u eerst bij de huisarts i.v.m. een burn-out. Deze kan u begeleiden of hij geeft u advies om hulp te zoeken bij b.v. een Gestalttherapeut, een oefentherapeut Cesar of Mensendieck. Dit wordt (soms gedeeltelijk) vergoed vanuit uw aanvullende verzekering
De behandeling richt zich vaak op de manier waarop u met spanning omgaat. En hoe u in de toekomst misschien anders met spanning (stress) om kunt gaan. U bekijkt ook samen welke problemen u kunt oplossen.
Zij gaat met u in gesprek en leren u de balans tussen belasting en belastbaarheid te herstellen. En maken gebruik van bv ontspanningsoefeningen.
Medicijnen helpen niet om sneller te genezen van een burn-out.

Een burn-out kan te maken te hebben met uw werk. Het heeft in ieder geval gevolgen voor uw werk. Bespreek het met uw werkgever. Neem ook altijd contact op met de bedrijfsarts.

Hoe gaat het verder bij een burn-out?

Mensen kunnen goed herstellen van een burn-out, maar herstel verloopt niet voor iedereen even snel. Wanneer u actief naar oplossingen zoekt en leert om op een andere manier met spanning om te gaan, dan is de kans groot dat u uw normale bezigheden geleidelijk weer kunt oppakken.

Het herstel van een burn-out duurt langer dan het herstel van overspanning.
Daarom verwijst de huisarts u vaak naar een psycholoog. Meer informatie over de hulpverlening vindt u in het onderwerp Psychische klachten.

Meer informatie over stress en burn-out vindt u op

In verband met het coronavirus

Onze Praktijk mag weer cliënten zien onder bepaalde voorwaarden.

Er zijn flinke maatregelen getroffen om de verspreiding van het Corona-virus te vertragen.
Om te zorgen dat de zorg toch beschikbaar blijft hebben zorgprofessionals, zoals Fysiotherapeuten, Oefentherapeuten, en Gestalt - en Relatietherapeuten de opdracht gekregen zorg te blijven leveren.

Zorgverlening dient echter te worden uitgesteld indien de cliënt een van de volgende (ook milde) symptomen heeft:

  • Neusverkouden of hoesten of benauwdheid of koorts
  • Iemand in uw huishouden heeft die koorts (vanaf 38 °C) en/of benauwdheidsklachten heeft
  • Zelf of iemand in uw huishouden in de afgelopen 14 dagen positief getest is op het nieuwe coronavirus (COVID19)

Als uw Coronaverschijnselen heeft geven wij u graag advies dmv videobellen.

Als het bovenstaande niet van toepassing is en de patiënt / cliënt en iedereen binnen het huishouden 24 uur geen klachten heeft kan zorgverlening plaatsvinden zonder persoonlijke beschermingsmiddelen.

In situaties waar geen verhoogd risico op besmetting met corona bestaat, en als wordt besloten dat een behandeling wordt gestart, volgen wij strikte hygiënemaatregelen. Wel is het advies om terughoudend te zijn met face-to-face contacten. Ook houden wij indien mogelijk de 1,5 meter afstand.